dr hab. Aleksandra Gawęda – adiunkt

gaweda

aleksandra.gaweda@us.edu.pl

 

Zainteresowania naukowe

  • Petrologia skał magmowych
  • Procesy generacji i ewolucji stopów magmowych
  • Datowanie procesów magmowych i pomagmowych
  • Zależność magmatyzmu od tektoniki płyt
  • Procesy krystalizacji i zmian wtórnych szlak hutniczych
  • Zmiany termiczne skał towarzyszących pokładom węgla

Dydaktyka

  • Petrologia ogólna
  • Petrologia skał magmowych i metamorficznych
  • Geochemia izotopów oraz metody oznaczania wieku procesów geologicznych
  • Wybrane problemy współczesnej petrologii
  • Seminarium dyplomowe
  • Geologia regionalna świata

Wykształcenie i stopnie naukowe

  • Wykształcenie wyższe (1986),
  • Stopień naukowy doktora nauk przyrodniczych w dziedzinie geologii (01.06.1992)
  • Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk o ziemi w zakresie geologii (26.01.2009)

Kursy zawodowe

  • 1987/88 : Kurs pedagogiczny w Międzyuczelnianym Studium Szkolenia Pedagogicznego przy Uniwersytecie Śląskim,
  • 1992 : Egzamin i dyplom FCE w British Council
  • 1995-1996: 1-2 tygodniowe pobyty w Instytucie Nauk Geologicznych PAN w związku z datowaniem skał krystalicznych
  • 1996 – Isotope Workshop IV – Budapeszt, Węgry
  • 10/11.1998 – szkolenie w zakresie obsługi XRF – Keele University, Keele, GB (stypendium Royal Society of London)
  • 09-7.10.1999 – szkolenie w zakresie interpretacji katodoluminescencji w ramach stypendium CEEPUS – Universytet im. Masaryka, Brno, Republika Czeska
  • 10-2003 – 08.05.2004 – studia podyplomowe z zakresu szacowania nieruchomości, Wyższa Szkoła Biznesu w Pile (dyplom z dn. 08.05.2004)

Przebieg pracy zawodowej

  • 15.10.1985 – 15.11.1985 Ośrodek Analizy Surowców Mineralnych Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytet Śląski
  • 11.1985 – 30.09.1995 Katedra Geologii Podstawowej, Zakład Geologii Ogólnej Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytet Śląski
  • 10.1995 – dziś Katedra Geochemii, Mineralogii i Petrografii Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytet Śląski

Staże i stypendia naukowe

  • 03 – 26.06.1993: stypendium w ramach projektu TEMPUS w University College Dublin (Irlandia) – szkolenie w zakresie datowania minerałów i skał
  • 1994: staż w Instytucie Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego – petrologia skał krystalicznych, aplikacja termodynamiki faz stałych w petrologii oraz podstawy reologii skał krystalicznych.
  • 10. – 02.11.1998: stypendium Royal Society of London w Keele University, Staffordshire, U.K. – analiza XRF i interpretacja jej wyników dla skał krystalicznych
  • 09. – 08.10.2000: stypendium typu professorship w ramach programu CEEPUS w Masaryk University, Brno, Republika Czeska
  • 03. – 10.04. 2001: stypendium typu professorship w ramach projektu CEEPUS w University of Salzburg, Austria
  • 03 – 28.03.2002: stypendium typu professorship w ramach projektu CEEPUS w University of Vienna, Austria.
  • 09 – 16.09.2004 Wymiana naukowa z Aristotle University of Thessaloniki w ramach współpracy bilateralnej Uniwersytetu Śląskiego, połaczona z wykładami;
  • 09. – 25.09.2004 Eurogranites 2004, Galway-Dublin, Ireland – kurs terenowy z zakresu petrologii granitoidów
  • 09 – 07.10.2004 Wymiana naukowa z Aristotle University of Thessaloniki w ramach współpracy bilateralnej Uniwersytetu Śląskiego, połaczona z wykładami
  • 08. – 06.09.2007 Eurogranites 2007, Wrocław-Kraków-Zakopane, Poland – kurs terenowy z zakresu petrologii granitoidów
  • 08. – 06.08. 2011 – ICAM – International Congress of Applied Mineralogy, Trondheim, Norway (linked with the studying of LA-ICP-MS anlyses and their applications).
  • Wizyty robocze w laboratorium izotopowym Uniwersytetu w Wiedniu (Geocentrum) oraz GFZ Potsdam

Przynależność do organizacji naukowych

  • 1986 – dziś : Polskie Towarzystwo Mineralogiczne
  • 2009 – dziś : Towarzystwo Ekologiczne „Aktywne Zagłębie” (członek założyciel, sekretarz).
  • 2016-dziś : Polskie Towarzystwo Lizymetryczne (członek-założyciel)

Granty

  • Grant KBN 6PO4D 02816 „Mineralizacja poligeniczna jako wskaźnik ewolucji trzonu krystalicznego Tatr Zachodnich.” (1999-2001) – kierownik
  • Grant KBN 5T12B00822/ 2001-2003: „Badania warunków termicznych podhalańskiego systemu geotermalnego przy zastosowaniu nowej metody oksyreaktywnej analizy termicznej (OTA) i metod mineralogicznych.” (główny wykonawca, kierownik: dr B. Kępińska).
  • Grant MNiI 2 P04D 056 29 „Typologia i geneza enklaw w granicie Tatr (Karpaty Zachodnie) jako źródło informacji o procesach petrogenetycznych zachodzących w magmach granitowych.” (2005-2006)
  • Grant MNiSW N N307 027837 „Petrogeneza granitoidów Tatr.” (2009-2012)
  • Grant NCN UMO-2012/07/B/ST10/04366 „Prewaryscyjski rozwój masywu krystalicznego Tatr.” (2013-2016)
  • Grant NCN UMO-2014/13/B/ST10/02403 „Szlaki hutnicze cynku i ołowiu – poligon doświadczalny dla badań zachowania pierwiastków potencjalnie toksycznych w strukturach faz krystalicznych i ich interakcji ze środowiskiem.” (02.2015-01.2018) – kierownik

Wybrane (najlepiej cytowane) publikacje

  • Gawęda A. (1995) “Geochemistry and Rb/Sr isochron age of pegmatites from the Western Tatra Mts. (S-Poland)” Geologica Carpathica, 46, 2, 95-99.
  • Gawęda A., Cebulak S. (1999) “The origin of graphite in the crystalline basement of the Western Tatra Mts.” Geologica Carpathica, 50,4, 295-303.
  • Cebulak S., Gawęda A., Langier-Kuźniarowa A. (1999) “Oxyreactive thermal analysis of dispersed organic matter, kerogen and carbonization products – a tool for invesigation of heated rock masses” Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, vol. 56.
  • Gawęda A., Winchester J.A., Kozłowski K., Narębski W., Holland J.G. (2000) „Geochemistry and paleotectonic setting of amphibolites from the Western Tatra Mountains, southern Poland.” Geological Journal, 35, 69-85.
  • Marynowski L., Gawęda A., Cebulak S., Jędrysek M.O. (2001) „Hydrocarbons migration in the tectonic zones in the Western Tatra Mountains crystalline basement (Central Western Carpathians).” Geologia Carpathica, 52,1, 3-14.
  • Gawęda A., Pieczka A., Kraczka J. (2002)“Tourmalines from the Western Tatra Mountains (W-Carpathians, S-Poland): Their characteristics and petrogenetic importance.” European Journal of Mineralogy, 14, 943-955.
  • Gawęda A., Doniecki T., Burda J., Kohut M. (2005) „The petrogenesis of quartz-diorites from the Tatra Mountains (Central Western Carpathians): an example of magma hybridisation.” Neues Jahrbuch Miner.Abh., 181/1, 95-109
  • Marynowski L., Gawęda A. Poprawa P., Żywiecki M.M. Kępińska B., Merta H. (2006) „Origin of organic matter from tectonic zones in the WesternTtatra Mountains Crystalline basement, Poland: An example of bitumen – source rock correlation” Marine & Petroleum Geology, 23, 261-279.
  • Gawęda A. (2008) An apatite-rich enclave in the High Tatra granite (Western Carpathians): petrological and geochronological study. Geologica Carpathica, 59,4, s. 295-306.
  • Burda J, Gawęda A (2009) Shear-influenced partial melting in the Western Tatra metamorphic complex: geochemistry and geochronology. Lithos 110:373-385
  • Burda J., Gawęda A. & Klotzli U. (2011) Magma hybridization in the Western Tatra Mts. granitoid intrusion (S-Poland, Western Carpathians). Mineralogy and Petrology, DOI 10.1007/s00710-011-0150-1
  • Gawęda A., Szopa K. (2011) The origin of magmatic layering in the HighTatra granite, Central WesternCarpathians – implications for the formation of granitoid plutons. Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh, 102, 129–144
  • Gawęda A., Golonka J. (2011) Variscan plate dynamics in the Circum-Carpathian area. Geodinamica Acta 24, 3-4, 141–155.
  • Gawęda A., Włodyka W. (2012) The origin of post-magmatic Ca-Al minerals in granite-diorite mingling zones: the Tatra granitoid intrusion, Western Carpathians. Neues Jahrbuch Miner.Abh. 190/1, 29-47
  • Gawęda A., Müller A., Stein H., Kadziołko-Gaweł M., Mikulski S. (2013) Age and origin of the tourmaline-rich hydraulic breccias in the Tatra Granite, Western Carpathians. Journal of Geosciences 58, 133-148
  • Gawęda A., Janeczek J., Kierepka M., Kadziołko-Gaweł M., Krzykawski T. (2013) Indialite-rich paralava from a coal-mine waste dump, Sosnowiec, Poland. Neues Jahrbuch Miner.Abh. 190/3, 237-251.
  • Szopa K., Gawęda A., Müller A., Sikorska M. (2013) The petrogenesis of granitoid rocks unusually rich in apatite in the Western Tatra Mts. (S-Poland, Western Carpathians). Mineralogy and Petrology, 107, 609-627
  • Burda J., Gawęda A., Klötzli U. (2013a) U-Pb zircon age of the youngest magmatic activity in the High Tatra granites (Central Western Carpathians). Geochronometria 40(2), 134-144
  • Burda J., Gawęda A., Klötzli U. (2013b) Geochronology and petrogenesis of granitoid rocks from the Goryczkowa Unit, Tatra Mountains (Central Western Carpathians). Geologica Carpathica 64(6), 419-435
  • Gawęda A. Szopa K., Chew D. (2014) LA-ICP-MS U-Pb dating and REE patterns of apatite from the Tatra Mountains, Poland as a monitor of the regional tectonomagmatic activity. Geochronometria,
  • Warchulski R., Gawęda A., Szopa K. (2014) Composition and element mobilization in pyrometallurgical slags from the Orzeł Biały smelting plant in the Bytom – Piekary Śląskie area, Poland. Mineralogical Magazine 79(2): 459-483.
  • Gawęda A., Burda J., Klötzli U., Golonka J., Szopa K. (2016) Episodic construction of the Tatra granitoid intrusion (Central Western Carpathians, Poland/Slovakia): consequences for the geodynamics of Variscan collision and Rheic Ocean closure. International Journal of Earth Sciences (Geol Rundsch) 105: 1153-1174; DOI 10.1007/s00531-015-1239-2
  • Warchulski R., Gawęda A., Janeczek J., Kądziołko-Gaweł M. (2016) Mineralogy and origin of coarse-grained segregations in the pyrometallurgical slags from Katowice-Wełnowiec (Poland) Mineralogy & Petrology 110: 681-692; DOI: 10.1007/s00710-016-0439-1.
  • Gawęda A., Szopa K., Chew D., Klötzli U., Müller A., Sikorska M., Pyka P. (2016) Age and origin of fluorapatite-rich dyke from Baranec Mt. (Tatra Mts., Western Carpathians): a key to understanding of the post-orogenic processes and element mobility. Geologica Carpathica 67(5): 417-432.
  • Warchulski R., Juszczuk P., Gawęda A. (2017) Geochemistry, petrology and evolutionary computations in the service of archaeology: restoration of the historical smelting process at the Katowice–Szopienice site. Archeological and Anthropological Sciences. DOI 10.1007/s12520-016-0435-8.

Książki

  • Gawęda A. (2001) Alaskity Tatr Zachodnich. Zapis wczesnowaryscyjskiej kolizji w prakontynencie Karpat. Wydawnictwo Uniwersytetu Sląskiego, Katowice 2001. ISBN 83-226-1083-1.
  • Cebulak S., Gawęda A., Kępińska B., Pająk L., Pawlikowski M.(2004) Badania warunków termicznych podhalańskiego systemu geotermalnego przy zastosowaniu nowej metody oksyreaktywnej analizy termicznej (OTA) i metod mineralogicznych.  Praca zbiorowa pod redakcją Beaty Kępińskiej, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią, Polska Akademia Nauk, Wydawnictwo IGSMiE PAN, Kraków, 2004
  • Gawęda A. (2009) Enklawy w granicie Tatr Wysokich. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego – Prace Naukowe Nr 2637, 180 str.
  • Gawęda A. (2010) Po graniach Tatr – przewodnik geologiczny dla turystów. Dobrewydawnictwo (Grupa Infomax), Katowice 2010, ISBN 987-83-89476-02-9.