24.05.2017 roku pożegnaliśmy dr Andrzeja Jona, emerytowanego, wieloletniego pracownika Naszej Katedry.

Pan doktor Andrzej Jon związany był z nami od 1975 roku, stworzył zakład chemii węgla, a później przyczynił się do rozwoju badań z zakresu geochemii organicznej w naszej Katedrze. Pod Jego kierunkiem swoją karierę naukową rozpoczynało kilkoro naszych koleżanek i kolegów. Dbał także o rozwój materialny naszych laboratoriów geochemicznych. Był osobom życzliwą, pomocną i oddaną Uniwersytetowi.

Ci z nas, którzy doskonale pamiętają Pana Profesora odczuwają Jego odejście jako niepowetowaną stratę. Ci zaś, którzy są zbyt młodzi aby pamiętać Pana doktora muszą mieć świadomość , iż to że mogą korzystać z dobrze wyposażonych laboratoriów chemicznych jest w dużej mierze jego zasługą.

Wyniki konkursów grantowych Narodowego Centrum Nauki

dr hab. inż. Evgeny Galuskin (Katedra Geochemii, Mineralogii i Petrografii) uzyskał
finansowanie projektu pt. Minerały „grupy arktytu”: struktury modułowe,
krystalochemia oraz potencjalnie nowe minerały. Opracowanie nomenklatury i
klasyfikacji minerałów o strukturze antyperowskitu heksagonalnego, w ramach
konkursu OPUS 12. (
https://ncn.gov.pl/sites/default/files/listy-rankingowe/2016-09-
15/streszczenia/352381-pl.pdf)


dr Beata Smieja-Król (Katedra Geochemii, Mineralogii i Petrografii) uzyskała
finansowanie projektu pt. Mechanizmy powstawania biogenicznych siarczków cynku,
ołowiu i kadmu w mokradłach, w ramach konkursu OPUS 12.  (
https://ncn.gov.pl/sites/default/files/ listy-rankingowe/2016-09-15/ streszczenia / 352854 -pl.pdf)


mgr Rafał Juroszek (Katedra Geochemii, Mineralogii i Petrografii) uzyskał
finansowanie projektu pt. Cr i Se w minerałach grupy ettryngitu i barytu, w ramach
konkursu PRELUDIUM 12. (https://ncn.gov.pl/sites/default/files/listy-rankingowe/2016-09-15/streszczenia/356931-pl.pdf) 


mgr Krzysztof Senderak (Centrum Studiów Polarnych) uzyskał finansowanie projektu
pt. Określenie przebiegu ewolucji stoków południowego Spitsbergenu na tle zmian
klimatu, w ramach konkursu PRELUDIUM 12. (
https://ncn.gov.pl/sites/default/files/listy-rankingowe/2016-09-15 /streszczenia / 354418 -pl.pdf)


Warto podkreślić, iż dr hab. inż. Evgeny Galuskin oraz mgr Rafał Junoszek
uplasowali się na pierwszych miejscach list rankingowych w swoich kategoriach.
Serdecznie gratulujemy!

(credit: http://www.wnoz.us.edu.pl)

Nowe minerały odkryte przez doktorantów z Katedry Geochemii, Mineralogii i Petrografii

Komisja ds. Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji (CNMNC) istniejąca w obrębie Międzynarodowego Towarzystwa Mineralogicznego (IMA) w dniu 30 kwietnia 2017 zatwierdziła dwa nowe minerały: chlorellestadyt Ca5(SiO4)1.5(SO4)1.5Cl (IMA No. 2017-013) i sharyginit Ca3TiFe2O8 (IMA No. 2017-014). Odkryć dokonano w skałach pirometamorficznych z wulkanów: Szadył Choch
z obszaru Kaukazu w Osetii Południowej oraz Bellerberg z dystryktu Eifel w Niemczech. Minerały te zostały odkryte i opracowane przez międzynarodowe zespoły badawcze, w skład których wchodzili: mgr Dorota Środek, mgr Maria Książek, dr hab. Irina O. Galuskina, prof. Joachim Kusz, dr Mateusz Dulski, dr Viktor Gazeev, dr hab. Evgeny Galuskin (chlorellestadyt) oraz mgr Rafał Juroszek, dr Hannes Krüger, dr hab. Irina Galuskina, dr Biljana Krüger, Lidia Jeżak, Bernd Ternes, dr Justyna Wojdyla, dr Tomasz Krzykawski, dr Leonid Pautov i dr hab. Evgeny Galuskin. Wstępne dane dotyczące nowoodkrytych faz mineralnych zostaną opublikowane na łamach międzynarodowych czasopism mineralogicznych: Mineralogical Magazine i European Journal of Mineralogy.

Posiedzenie Naukowe PTMin

Oddział Krakowski POLSKIEGO TOWARZYSTWA MINERALOGICZNEGO
zaprasza na Posiedzenie Naukowe PTMin oraz
Seminarium Katedry Mineralogii, Petrografii i Geochemii AGH w Krakowie,
które odbędzie się w AGH, al. Mickiewicza 30,
w poniedziałek 8 maja 2017 roku o godzinie 13.00,
w sali 29 (pawilon A-0, wysoki parter).

Referat pt.
„Stabilność monacytu i allanitu w trakcie procesów
metamorficznych w świetle badań eksperymentalnych”

wygłosi:  dr inż. Bartosz Budzyń, Instytut Nauk Geologicznych PAN, Kraków

Geosymposium 2017

Geosymposium is an international conference devoted to young scientists, PhD Students and young doctors interested in Earth Sciences. The conference is of an interdisciplinary character, thanks to which it provides an excellent platform for the presentation of research results in the field of geology, geophysics, geography and environmental protection. The nature of Geosmposium is to promote constructive discussion on raised issues from a variety of points of view. That is the source of its high potential to contribute to improvement of the current work of young researchers and establish collaboration on joint projects between them in the future. http://www.geosymp.wnoz.us.edu.pl/

21-23.09.2017 Zabrze , organizator – Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, Koło Naukowe Doktorantów Wydziału Nauk o Ziemi UŚ

Patroni i sponsorzy: Dziekan Wydziału Nauk o Ziemi w Sosnowcu, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Centrum Studiów Polarnych (KNOW), Uczelniana Rada Samorządu Doktorantów (URSD), Główny Instytut Górnictwa (GIG)

Dr hab. Magdalena Misz-Kennan wraz Jolantą Kus z Federal Institute for Geosciences and Natural Resources (Niemcy) opublikowały artykuł przeglądowy na temat procesów wietrzenia węgla oraz jego utleniania w warunkach laboratoryjnych

Dr hab. Magdalena Misz-Kennan wraz Jolantą Kus z Federal Institute for Geosciences and Natural Resources (Niemcy) opublikowały artykuł przeglądowy na temat procesów wietrzenia węgla oraz jego utleniania w warunkach laboratoryjnych. Artykuł ten został przygotowany w ramach grupy edytorskiej działającej przez kilka lat w Międzynarodowym Komitecie Petrologii Węgla (ICCP, www.iccop.org).
Wspomniane procesy mają ogromne wpływ na zachowanie węgla w czasie jego wykorzystania w procesach technologicznych (np. podczas spalania, koksowania, upłynniania) jak również podczas transportu węgla i jego składowania. Artykuł obejmuje przegląd istniejącej wiedzy na temat samych mechanizmów wietrzenia i utleniania węgla oraz wpływu tych procesów na węgle co jest widoczne mikroskopowo jako obwódki z utleniania, nieregularne spękania oraz zmiany refleksyjności i fluorescencji. Zwietrzały i utleniony węgiel wykazuje również zmiany wartości opałowej i zawartości części lotnych.

Kus J., Misz-Kennan M., ICCP. 2017. Coal weathering and laboratory (artificial) coal oxidation. International Journal of Coal Geology 171, 12–36.
Szczegóły: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S016651621630756X

Warunki redoks i zmiany aktywności mikrobialnej podczas wielkiego wymierania na granicy ordowik – sylur

Wymieranie na granicy ordowiku i syluru należy do tak zwanej “wielkiej piątki” fanerozoicznych wielkich wymierań i jest, wraz z wymieraniem permskim i kredowym, globalnie stwierdzonym zdarzeniem kryzysowym. Niedawno opublikowana praca mgr Justyny Smolarek (doktorantki na WNoZ UŚ), prof. Leszka Marynowskiego i współautorów prezentuje pionierskie studium z zastosowaniem kompleksowych metod badawczych w celu scharakteryzowania warunków utleniająco – redukcyjnych podczas depozycji późno-ordowickich i wczesno-sylurskich skał głębokiego szelfu z Gór Świętokrzyskich, oraz skał płytkiego morza epikontynentalnego z obniżenia bałtyckiego.

W pracy tej udowodniono występowanie warunków euksynicznych w kolumnie wody, potencjalnej przyczyny masowego wymierania na granicy O/S. Badania biomarkerów pozwoliły na pierwsze szczegółowe prześledzenie zmian aktywności morskich mikroorganizmów związanych z etapami glacjacji i deglacjacji na kontynencie Gondwana. Pojawienie się wzmożonej aktywności cyjanobakterii tuż po wymieraniu górno-ordowickim, wiąże wielkie wymieranie ordowik/sylur z innymi kryzysami biotycznymi w historii fanerozoiku, gdzie również obserwowana jest taka aktywność.

Najdobitniejszym dowodem na istnienie euksynii (brak tlenu i obecność H2S) w fotycznej strefie kolumny wody jest identyfikacja biomarkerów pochodzących z zielonych bakterii siarkowych, takich jak isorenieratan, maleimidy czy arylowe izoprenoidy. W przypadku większości badanych skał osadowych zanotowano obeność arylowych izoprenoidów z największą koncentracją na granicy ordowik/sylur. Utwory katu i rhuddanu badanych profili wykazały wzbogacenie w Me,i-Bu maleimidy, potwierdzające obecność euksynii w fotycznej strefie kolumny wody. Tuż przed granicą O/S zanotowano liczne piryty framboidalne o niskich średnicach. Tym samym, dobrze udokumentowana euksynia łączy późno-ordowickie masowe wymieranie z innymi fanerozoicznymi masowymi wymieraniami (późno-dewońskie, późno-permskie, późno-triasowe), które również były wiązane z oceanicznymi zdarzeniami beztlenowymi i euksynią w strefie fotycznej. Opublikowany w Global and Planetary Change artykuł, stanowi część rozprawy doktorskiej mgr Justyny Smolarek.

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921818116302545

Meteoryty kopalne – meteoryt z Lechówki

Meteoryty kopalne są bardzo rzadkimi obiektami znajdowanymi w różnych osadach. Obecnie znanych jest tylko kilkanaście meteorytów kopalnych. Do tego grona dołączył meteoryt z Lechówki, który został znaleziony i opisany przez pracowników Katedry Geochemii Mineralogii i Petrografii naszego Wydziału (dr Krzysztofa Szopa, mgr Tomasz Brachaniec, prof. Łukasz Karwowski oraz dr Tomasz Krzykawski).

Znalezisko jest interesujące nie tylko ze względu na rzadkość występowania, lecz na umiejscowienie go w osadach z granicy kredy i paleogenu. W tych samych utworach, zespół pod kierownictwem prof. G. Rackiego stwierdził anomalię irydową, która jest wynikiem zaistnienia zdarzenia Chicxulub.

Więcej na temat odkrycia można dowiedzieć się w artykule o tytule „Remnants of altered meteorite in the Cretaceous-Paleogene clay boundary in Poland” opublikowanym na łamach czasopisma Meteoritics and Planetary Science – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/maps.12815/full

The 2017 EMU (European Mineralogical Union) school

The 2017 EMU (European Mineralogical Union) school on „Mineral fibres: crystal chemistry, chemical-physical properties, biological interaction and toxicity” will be held in Modena (Italy) on June 19-23, 2017. The related EMU Notes Volume will be also released during the school.

The school addresses advanced graduate and PhD students as well as young and experienced researchers with an interest in mineral fibres.
The school will cover all the multidisciplinary aspects related to the
study of natural fibres and is thus aimed at students with a background in
Biology, Chemistry, Geology, Material Science, Medicine, Physics who strive
for working in the field of mineral fibre and asbestos and want to acquire
both a strong background in this specific area of environmental protection
and a multidisciplinary open vision of the asbestos related problems.

For detailed information and REGISTRATION (ON-LINE) go to the web site:

emu2017.unimore.it

Travel grants will be issued by EMU and IUCr for young scientists
participating at the school (see the web site for the details).